3. Publikacje o dawnych ziemianach i ich majątkach

Ten trudny temat dawnych ziemian, ich majątków i współcześnie żyjących potomków poruszany jest w sondażach, rozmowach, wywiadach, jednak stosunkowo za mało można znaleźć na ten temat książkowych publikacji naukowych. W nielicznych wydaniach na ten temat możemy dotrzeć do wypowiedzi współcześnie żyjących potomków, znajdziemy tu również analizy badań na temat reprywatyzacji, co może dać szersze pole widzenia tejże tematyki.

Nieraz żyjący jeszcze potomkowie właścicieli ziemskich wspominają z ogromnym sentymentem czasy dzieciństwa na włościach, podkreślają, iż moralność każe im walczyć o mienie rodzinne, zarazem jednak przyznają, że w czasach zniszczeń wojennych i kryzysu ekonomicznego w latach 20. i 30. XX wieku bardzo trudno utrzymywało się takie gospodarstwo. Nieraz trzeba było odsprzedać parcele własnej ziemi, aby móc zapewnić byt reszty majątku. Często ograniczano się w mieszkaniu w dworkach, kiedy to przesuwano się na jakiś czas do paru tylko pokoi, a reszty domu w tym czasie nie ogrzewano, żeby zaoszczędzić. Wspominane są rownież tradycje, jakie dotrzymywano na dworkach, kiedy to również chłopi odgrywali niezapomniane role w życiu ziemian.